Blogs van Apana van Leeuwaarde
Sinds 2011 deelt oprichtster Apana van Leeuwaarde het reilen en zeilen van YES. Hier vindt u alle blogs, van de eerste stappen tot vandaag.
Met trots kijken we terug naar december 2025, waarin 27 jonge helden onze residentiële Empowerment training succesvol hebben afgerond. In het filmpje nemen zij je mee in hun persoonlijke inzichten.
YES wenst hen, en iedereen die kijkt, een 2026 vol vertrouwen en groei!
Een warme brasa uit Suriname,
Apana van Leeuwaarde
Kijk voor een wekelijkse update van onze projecten op Facebook.
Zoals onze trouwe volgers weten is YES het gehele schooljaar intensief bezig met onze Empowerment projecten. Onze jongeren maken moedige stappen en zijn de sterren van de toekomst van Suriname. Ik wil graag een gedicht met jullie delen dat geschreven is door een van onze leerlingen met een buitengewoon talent voor de dichtkunst. Mocht je ook onder de indruk zijn van dit jonge talent, dan zou het mooi zijn om haar te versterken door een comment achter te laten.
Een warme brasa uit Suriname,
Apana van Leeuwaarde
i know you.
i know how you curl into yourself when no one is looking.
how you bite your tongue until it bleeds,
because some pains are safer when they stay hidden.
i know how you carry it
the night that never ended.
the hands that never asked.
the silence you were forced to swallow.
i know the shame that isn't yours but feels welded to your bones.
i know the nights you wanted to tear your skin off,
just to escape the memory of being touched without kindness.
i know the guilt.
i know the fury.
i know the moments when you hated your own body
for betraying you,
for surviving.
i know the way you thought healing meant forgetting,
and how cruel it felt when you couldn't.
but listen.
listen.
healing isn't forgetting.
healing is remembering
and still choosing to live.
healing is waking up on the worst days
and saying,
“i will stay.”
even when every part of you wants to disappear.
healing is crying so hard your ribs ache,
and still reaching for the next breath.
the next step.
the next hour.
you are not broken beyond repair.
you never were.
you are a wound
that chose to become a scar.
you are a scar
that chose to become a story.
you are a story
still being written
in hands trembling,
but unafraid.
they hurt you.
but they did not end you.
you are still here.
and you are
even now, even broken, even aching
beautiful.
not because you are untouched.
but because you touched the fire
and you lived.
and you still
choose
to love the ash-covered girl in the mirror.
and that
is the bravest thing in the world.
Esperanza T., age 15
In december 2024 hebben 27 inspirerende jonge Surinamers onze Residentiële Empowerment training afgerond! In het filmpje delen de jongeren hun bijzondere ervaringen. YES wenst iedereen heel veel vertrouwen en daadkracht in 2025!
Lieve YES volgers,
Per oktober is ons nieuwe schooljaar 2024-2025 in Suriname gestart en dus is YES natuurlijk weer aan de slag met nieuwe groepen jongeren. Ik denk niet dat ik er ooit genoeg van zal krijgen, het zien van de enthousiaste blikken in hun ogen, hun honger naar ontwikkeling, de kwetsbaarheid van hun persoonlijke verhalen en het verlangen om zichzelf en de wereld beter te begrijpen!
YES hecht veel waarden aan impactmetingen van het werk wat wij doen. We doen bij al onze projecten o.a. nulmetingen en nametingen, alle data wordt verwerkt door de psycholoog en in rapportages verwerkt. Ik heb dit keer gevraagd om over het afgelopen schooljaar, naast de uitgebreide versie voor de donoren, ook een short version te maken die geen wetenschappelijke termen heeft en makkelijk leesbaar is. Ik hoop dat jullie het leuk vinden om te lezen.
Dankjewel voor jullie support en interesse in onze missie!
Voor de wekelijkse update van onze lopende projecten volg ons op Facebook.
YES WE CAN!
Brasa uit Suriname, Apana van Leeuwaarde
Het was een intensief projectjaar met mooie successen, maar ook uitdagingen. De stakingen in het onderwijs waren voor YES niet gemakkelijk omdat de continuïteit van onze trainingen daardoor in het gedrang kwam. We kwamen dit jaar ook steeds meer in aanraking met schrijnende thuissituaties van onze jongeren, en dat heeft ons vaak enorm machteloos laten voelen. Toch staat het als een paal boven water dat wij ook dit schooljaar met hart en ziel weer al onze projecten hebben kunnen uitvoeren: de Empowerment trainingen level 1 en 2, de motivatiedagen voor de eindexamenklassen, het Empowerment programma voor meisjes en ook de Empowerment training voor ouders en verzorgers. Al onze jongeren zijn absolute sterren. Ze hebben met veel durf stappen gezet waarvan ze soms zelf niet hadden gedacht dat ze het zouden kunnen. Ze zijn ready om hun pad verder te vervolgen met meer zelfvertrouwen en een rugzak vol Empowermenttools.
“Ik kon zijn wie ik werkelijk ben en ik werd niet veroordeeld.”
Toen coach Apana mij vroeg of ik een stukje wilde schrijven voor de nieuwsbrief was mijn antwoord natuurlijk meteen “Yes!”
Mijn naam is Stephanie en ik heb op mijn veertiende mijn eerste YES Empowerment training gevolgd. Ik was toen de jongste deelnemer in de groep. Ik ben nu 18 en heb sindsdien verschillende YES trainingen mogen volgen. Dankzij YES heb ik geleerd om assertiever te zijn in mijn communicatie en beter om te gaan met uitdagingen in mijn leven.
Wat de YES trainingen zo bijzonder maakt voor mij, is hoe de coaches met ons omgaan. Ze hebben zoveel respect voor ons en ze begrijpen ons gewoon. Ik voelde me echt gezien en het voelde zo veilig waardoor ik mijn diepste emoties durfde te delen! Ik kon pijnen en zware ervaringen delen die ik nooit eerder durfde te bespreken. Ik kon zijn wie ik werkelijk ben en ik werd niet veroordeeld.
De coaches hebben mij geholpen hoe ik beter met mijn emoties om kan gaan. Ik heb inzichten gekregen die mijzelf vertrouwen hebben gegeven, want dat had ik niet echt. Ik ben bewust geworden hoe gebeurtenissen uit mijn verleden invloed op mij hebben en op mijn keuzes en gedrag. Dankzij YES heb ik inzicht gekregen in mijn eigen gedachten en gevoelens en heb ik geleerd hoe ik hier op een positieve manier mee om kan gaan. Ik kan met trots zeggen dat ik een echte “Yesser” ben!
Ik heb deze maand mijn diploma van de middelbare school gehaald. De trainingen hebben mij ook daarbij geholpen. De vaardigheden en kennis die ik bij YES heb opgedaan, neem ik de rest van mijn leven mee. “I'm a Yesser for life.” Ik wil nu psychologie gaan studeren, zodat ik ook andere jongeren kan helpen.
Ik wil iedereen bedanken die YES steunt. Dankzij jullie bijdragen kunnen jongeren zoals ik, die met veel problemen zitten, een kans krijgen om zichzelf beter te begrijpen en bewuste keuzes te maken voor hun ontwikkeling en voor een betere toekomst.
Groetjes van Stephanie uit Suriname
We zijn nu gestart met de eerste voorbereidingen van het project dat we altijd in de grote vakantie uitvoeren, onze Residentiële Empowerment training. Voor updates in de komende periode volg ons op Facebook.
Voor iedereen een fijne vakantieperiode en dankjewel voor je support en interesse in onze missie!
YES WE CAN!
Brasa uit Suriname,
Apana van Leeuwaarde
In december hebben 24 sterren de YES residentiële Empowerment training 2023 succesvol afgesloten. In het filmpje kunnen jullie een beetje van de sfeer proeven van de onvergetelijke dagen die we met elkaar mee hebben gemaakt.
YES wenst iedereen heel veel inspiratie en bewustzijn in 2024!
Brasa uit Suriname,
Apana van Leeuwaarde
Volg ons op Facebook voor de wekelijkse update van onze projecten.
We hebben dit schooljaar met in totaal meer dan 100 jongeren gewerkt.
Het is voor iedereen bekend hoe moeilijk en zwaar de tijden zijn in Suriname, maar onze jongeren laten zien dat ze ondanks alles over veel kracht en doorzettingsvermogen beschikken. Als team heeft het ons ook dit jaar weer geraakt hoeveel stappen ze hebben durven zetten en hoe veel ontwikkeling er plaats kan vinden als je blijft investeren in jongeren.
Ze tools bieden om hun bewustzijn te vergroten waardoor ze weten wat ze denken, voelen, doen en waarom! Dat maakt echt een verschil op deze complexe leeftijd en in een wereld met heel veel onzekerheden.
Afgelopen jaar hebben wij ook weer een Empowerment training voor de ouders van onze leerlingen gegeven. Ik wil graag een reactie van een van de ouders met jullie delen die ons als team erg geraakt heeft:
“Ik wil u bedanken voor het werk dat u doet: de band tussen kind en ouder(s) versterken. Het werk dat u met uw team doet is priceless. De relatie met mijn dochter zie ik nu groeien en bloeien. Ik ben heel trots op haar. Ik begrijp haar beter en zij mij. We hebben dankzij u en uw team een mooiere relatie waar we meer kunnen lachen, delen, rekening houden met elkaar en gewoon van elkaars aanwezigheid kunnen genieten. Ik merk dat we gewoon veel beter met elkaar omgaan. YES heeft mij de kans te geven meer van het leven te houden met mijn dierbaren. Elke ouder en elk kind zou deze begeleiding ergens in hun leven moeten krijgen. Suriname zou echt heel mooi worden, dit is mijn wens voor YES! You and your team are doing gods work. Uw intentie is puur en dat vind je niet overal en altijd. Dankbaarheid is niet in woorden uit te drukken, maar het kan wel simpel en uit het diepste van mijn hart: dank u YES team”
Onze projecten op de scholen zijn afgerond, maar we zijn nog bezig met een zeer bijzonder Empowerment project waar we helaas niet veel over kunnen vertellen. We willen wel enkele uitspraken met jullie delen die de deelnemers hebben gemaakt:
We zijn nu gestart met de eerste voorbereidingen van ons laatste project dit schooljaar, onze jaarlijkse Residentiële Empowerment training. Voor iedereen een fijne vakantieperiode en dankjewel voor je support en interesse in onze missie!
YES WE CAN!
Brasa uit Suriname, Apana van Leeuwaarde
Ons jaarlijkse pareltje… de YES residentiële Empowerment training 2022! Enjoy de video en volg ons op Facebook voor de wekelijkse update van onze projecten.
Brasa uit Suriname, Apana van Leeuwaarde
Hi! Ik ben Modesty, een van de coaches in het YES-team.
Doordat Dakini op vakantie is, mocht ik YES vertegenwoordigen (big shoes to fill) in het jongeren panel dat premier Mark Rutte heeft ontmoet in een informeel gesprek over de toekomst van de Surinaamse jeugd.
In een hele aangename sfeer heb ik samen met zes andere jongeren kunnen brainstormen met de premier en zijn delegatie. Wij hebben kort, maar breed gesproken over onze ambities, het gedeelde slavernijverleden en de verwachtingen over de samenwerking tussen onze landen. Als representative van YES, legde ik natuurlijk de nadruk op het investeren in YOUTH. Jullie kunnen begrijpen dat het best spannend voor me was. Zo'n opportunity krijg ik niet elke dag.
De Minister-President deelt gelukkig de mening van YES, en hij gelooft er sterk in dat de duurzame investering in de ontwikkeling van onze jongeren UITERMATE belangrijk is.
Een mooi begin van de hernieuwde samenwerking tussen Nederland en Suriname!
YES WE CAN!
Groetjes, Modesty van der Leuv
Covid-19 is, op het dragen van de mondkappen na, terug naar een nieuw normaal. In de laatste nieuwsbrief hadden we gedeeld dat onze Empowerment trainingen eindelijk weer waren begonnen. Na twee jaar Covid drama heeft YES het nu drukker dan ooit tevoren. Het is zelfs zo intensief, dat Apana mij heeft gevraagd om het stokje over te nemen voor deze nieuwsbrief, om jullie een inzicht te geven in waar YES de afgelopen tijd mee bezig is geweest.
Mijn naam is Serita Smit. Eind februari ben ik uit Nederland gekomen om het YES team als vrijwilliger voor een half jaar te komen versterken. De covid-19 pandemie heeft mij o.a. geïnspireerd om een sabbatical te nemen. Suriname is de geboortegrond van (wijlen) mijn oma en ik wilde iets betekenen voor de jongeren van Suriname. Ik ben overgevlogen met een achtergrond in de Sociale Psychologie en jeugdhulpverlening in mijn rugzak, maar ik kan jullie zeggen… de YES stof is ook voor mij een eyeopener! Elke week zie ik hoe YES een veilige plek creëert voor de jongeren om zichzelf te zijn, te praten over wat hen allemaal bezighoudt en om hun emoties te delen.
Momenteel ben ik bezig met het verwerken van de impactmetingen en evaluaties van de jongeren die de Empowerment training Level 1 reeds succesvol hebben afgerond. Een mooie rapportage komt er nog aan, en dat is mijn verantwoordelijkheid. Een aantal quotes willen wij alvast met jullie delen over hoe de jongeren de Level 1 training hebben ervaren:
Nooit eerder in de afgelopen 10 jaar hebben jullie zolang geen nieuwsbrief van YES ontvangen. De waarheid is dat wij als team het moeilijk hadden met de huidige crisis. Ik kon het niet opbrengen om jullie elke maand te berichten dat wij wéér aan het hopen waren en dat er dan toch wéér geen verbetering in de situatie kwam.
De COVID-19 ellende én de diepe economische crisis waarin Suriname verkeert, is meer dan schrijnend. Code zwart in de ziekenhuizen en de vele doden in een kleine gemeenschap als de onze, maken het leven tot een keiharde realiteit. De scholen waren gesloten en er heeft maanden een samenscholingsverbod gegolden. Het was voor YES een tijd met verdriet en frustratie omdat wij onze jongeren, die ons juist nu nog harder nodig hadden, niet konden zien en wij onze projecten niet konden uitvoeren.
De missie van YES is de Empowerment van de jeugd in Suriname en in deze tijd moesten wij als organisatie er ook voor kiezen om op een materiële manier support te bieden. We zijn een aantal jongeren en hun familie blijven steunen met maandelijkse voedselpakketten (de inflatie in Suriname is nu meer dan 60%!). We hebben een inzameling van telefoons gehouden in Nederland en een heleboel jongeren daarmee uit hun isolement kunnen helpen. Er is meer dan 100 kilo kleding bijeengebracht. Rotary Club Paramaribo Central heeft in samenwerking met Rotary Oosterhout fietsen gedoneerd.
Zoals jullie weten uit de vorige nieuwsbrief waren we zo ontzettend blij om weer live met de jongeren aan de slag te zijn in de trainingen. De groepen moesten kleiner, mondkapjes op en natuurlijk de 1,5 meter afstand, maar we konden ons geluk niet op.
Helaas… na de kerstvakantie bleven de scholen opnieuw gesloten. Na 7 moeizame weken kregen wij eindelijk van de school de mogelijkheid om weer te mogen starten met de trainingen. En tot onze verbazing en emotie kwamen alle leerlingen terug!
Voor onder de kerstboom: een warme brasa uit Suriname (16 december 2020)
De YES residentiële empowerment training 2020 kon vanwege COVID helaas niet doorgaan. Maar YES heeft dit jaar iets anders speciaals gedaan. In de video een mooie indruk.
Laatste maal voedselpakketten rondbrengen (26 augustus 2020)
In de eerste week van augustus is voor de laatste maal een ronde voedselpakketten door het YES-team rondgebracht. In totaal heeft YES 147 voedselpakketten bezorgd bij de gezinnen van leerlingen.
De tweede maand voedselpakketten (25 juli 2020)
YES heeft met het geld van de crowdfundingsactie de tweede ronde voedselpakketten ingekocht en rondgebracht. De gezinnen die de voedselpakketten ontvangen zijn de families van de YES-leerlingen die het het hardst nodig hebben.
YES Crowdfunding — opgetogen update (26 juni 2020)
UPDATE: Het geld is binnen! We zijn overweldigd door de snelheid en de hoeveelheid donaties. Dankzij jullie support is het doelbedrag in enkele weken bereikt. Alle gezinnen krijgen nu elke maand een voedselpakket.
YES Crowdfunding: Voedselpakketten voor onze jongeren (18 juni 2020)
Suriname bevindt zich op dit moment in een dramatische situatie. Het coronavirus en de slechte economie treffen de bevolking keihard. Het YES-team heeft besloten noodhulp te bieden aan de gezinnen van onze jongeren door middel van voedselpakketten.
Video! De residentiële training van 2019 (20 januari 2020)
Op 14 december hebben de 30 jongeren van onze residentiële empowerment training 2019 hun traject afgesloten. Ze hebben veel met elkaar gedeeld en grote stappen gemaakt in het behalen van hun doelen.
YES weer in volle gang in het schooljaar 2019/2020 (26 november 2019)
Het nieuwe schooljaar is gestart en YES is volop aan het werk met nieuwe groepen jongeren. We zijn dit jaar op meerdere scholen actief en de motivatie bij de jongeren is enorm.
Yes! Triodos Foundation steunt YES (24 mei 2019)
Triodos Foundation heeft besloten YES te ondersteunen. Een belangrijke erkenning van ons werk en een welkome financiële bijdrage.
Nieuw: nu ook in Wanica, IGROW, Amsterdam en… een button (19 mei 2019)
YES breidt uit naar Wanica! Daarnaast gaat het IGROW-project door en heeft YES-NL een succesvolle presentatie gegeven in Amsterdam.
Nieuwe video: de residentiële training van 2018 (6 januari 2019)
Met trots presenteren we de video van de residentiële empowerment training 2018. De jongeren delen hun ervaringen en de impact van de training.
Update: Schooljaar, Kwaku, Training, “Resi”, Igrow! (3 oktober 2018)
Er is weer veel gebeurd. Tachtig jongeren hebben succesvol hun eindcertificaat behaald. YES-NL was present op het Kwaku festival. Het coaches team heeft de NLP Practitioner training afgerond. En de residentiële training was weer een pareltje.
IGROW: Jongeren groeien (en YES ook) (17 mei 2018)
YES werkt nu met meer dan 300 leerlingen op 3 LBO scholen in het IGROW-project. Een intensief maar zeer waardevol samenwerkingsproject met VVOB en de EU.
Groeien onder druk (5 november 2017)
27 jongeren hebben keihard gewerkt aan hun persoonlijke ontwikkeling tijdens de residentiële training 2017. De feestelijke launch van het IGROW project vond plaats op 30 oktober. YES werkt nu wekelijks met meer dan 300 leerlingen op 3 LBO scholen.
Igrow, Bigi Yari, examens en… een zware tijd (5 juni 2017)
YES werd benaderd voor het IGROW-project: initiatief gender responsief onderwijs, gefinancierd door de EU. Lilian Wolf vierde haar 75e verjaardag en zamelde €1700 in voor YES. Suriname verkeerde in een diepe economische crisis met 60% inflatie.
Power, zenuwen, trots en… verkiezingen! (12 februari 2017)
De eindpresentaties van de jongeren, de residentiële training, en YES-NL bestuursverkiezingen.
Nieuwe video: de YES residentiële empowerment training (30 oktober 2016)
De video van de residentiële training 2016.
We vieren vier successen! (11 september 2016)
Vier successen om te vieren: de afronding van de trainingen, nieuwe samenwerkingen en de groei van het team.
Yes! We hebben het gehaald! (15 augustus 2016)
De crowdfundingsactie is geslaagd! Het doelbedrag is bereikt en YES kan de residentiële training financieren.
Yes! We zijn het aan het crowdfunden! (4 juli 2016)
YES is een crowdfundingsactie gestart om de jaarlijkse residentiële empowerment training mogelijk te maken.
Het tweede kwartaal: YES! Op de radio: YES! (24 april 2016)
YES was te gast op de radio. Een mooi platform om ons werk onder de aandacht te brengen.
“YES saw me! Now I'm shining!” — Het verhaal van dit kwartaal (23 december 2015)
We kijken terug op een intensief eerste YES-kwartaal van het schooljaar 2015/2016. In oktober zijn we gestart op twee nieuwe projectscholen met 80 zeer enthousiaste leerlingen.
Residentiële empowerment, peer educators en meer (10 september 2015)
De residentiële empowerment training vond voor het eerst plaats. Een nieuw hoogtepunt in het YES-programma.
Yes, we can: 81 certificaten, 18 leerkrachten, 33 natrajecten (19 april 2015)
81 leerlingen ontvingen hun certificaat. 18 leerkrachten deden mee aan de empowerment training voor leerkrachten. 33 leerlingen gingen door met natrajecten.
Vierde jaar: 82 leerlingen, 2 scholen, twee nieuwe teamleden! (26 december 2014)
YES groeit door. 82 leerlingen op 2 scholen. Twee nieuwe teamleden versterken het team.
De video van 2014 (24 september 2014)
De jaarlijkse video met impressies van de trainingen en de groei van de jongeren.
YES trajecten 2013/2014 afgesloten (20 augustus 2014)
Alle trajecten van het schooljaar zijn succesvol afgesloten.
Yes zoekt Senior Trainer en Junior Trainer (10 april 2014)
YES zoekt uitbreiding voor het trainersteam.
Empowerment training 2013/2014 succesvol afgesloten (23 maart 2014)
De empowerment trainingen zijn succesvol afgesloten met mooie resultaten.
Adviesbureau Seinpost is sponsor van YES (10 maart 2014)
Adviesbureau Seinpost wordt sponsor van YES.
Yes in Jeugdjournaal (15 februari 2014)
YES was te zien in het Jeugdjournaal!
De video van 2013 (6 oktober 2013)
De video van het YES-jaar 2013.
Professionalisering (12 augustus 2013)
YES investeert in professionalisering van het team en de methodiek.
Laatste fase: 3e SO periode (24 mei 2013)
De laatste fase van de trainingen voor de 3e SO periode.
Einde van de Trainingstrajecten 2012/2013 (20 maart 2013)
Het einde van een succesvol trainingsjaar.
De start van 2013 (20 januari 2013)
Het jaar begon met een shock: de YES website was gehackt! Inmiddels is de schade hersteld. Op 4 december 2012 is stichting YES-NL opgericht met Marc de Jong Luneau (voorzitter), Iris Dekker (secretaris) en Arjen de Haan (penningmeester). Professor Gloria Wekker schreef een aanbevelingsbrief voor YES.
Krachtige drive (31 oktober 2012)
Het nieuwe schooljaar 2012/2013 is gestart op MULO Asin en MULO Latour. YES groeit en de drive is krachtig.
Gemiddelde examens en bovengemiddelde feedback (19 augustus 2012)
De examenresultaten zijn binnen. De feedback van de leerlingen is bovengemiddeld positief.
Reünie-meeting en… YES goes LTS (25 juni 2012)
YES start een pilot op de LTS. De reünie met de eerste groep leerlingen was een emotioneel weerzien.
De coachingstrajecten (18 maart 2012)
De coachingstrajecten zijn gestart voor leerlingen die extra begeleiding nodig hebben.
Presentaties 21 januari 2012 (23 februari 2012)
Op de George Asin MULO durfden we het aan: de jongeren mochten presenteren wat ze in de training geleerd hebben. Aan hun ouders, verzorgers, familie, vrienden en de directrice en leerkrachten. Het was onbeschrijfelijk om te zien wat het met jongeren doet als ze een reusachtige overwinning behalen op hun eigen zenuwen. 71 jongeren hebben met trots hun certificaat in ontvangst mogen nemen.
Het is bijna “Owru Yari” (27 december 2011)
Het einde van het eerste volledige YES-jaar nadert. Een terugblik op een bijzonder jaar.
De eerste S.O.-periode komt er aan! (20 november 2011)
De eerste schoolonderzoeken naderen. YES bereidt de leerlingen voor.
YES, het nieuwe schooljaar is gestart! (30 oktober 2011)
Op MULO Latour hebben 50 jongeren zich ingeschreven. Op de George Asin MULO 47 jongeren, waarvan 12 jongens! Het team groeit: Sabine de Vries, Mark Lobman en Roetoe Raveles zijn erbij. Regelmatig nemen jongeren van de pilotgroep contact op: ze willen meer!
Terug op Surinaamse bodem! (11 september 2011)
Na een wervelend bezoek aan Nederland is Apana terug in Suriname. De voorbereidingen voor het nieuwe schooljaar zijn begonnen.
16 juni: een avond om nooit te vergeten (19 juni 2011)
De eerste eindpresentatie van YES-leerlingen. Een onvergetelijke avond.
Yes – de film (5 juni 2011)
De allereerste YES-film, een documentaire over de start van Youth Empowerment Suriname.